› Wat moet de professionele ruimte zijn voor een onderwijsprofessional?

Wat moet de professionele ruimte zijn voor een onderwijsprofessional?

In het eerste kwartaal van 2016 buigt de Onderwijsraad zich over een advies aan de Tweede Kamer op dit punt.

In het advies gaat de Onderwijsraad verkennen welke kansen en bedreigingen er zijn voor de professionele ruimte van leraren en schoolleiders en worden aanbevelingen geformuleerd om de positie van deze onderwijsprofessionals te versterken.

Hierbij worden verschillende niveaus bekeken: overheid, inspectie, schoolbestuur, schoolleider en de leraar. Verder heeft het advies betrekking op de sectoren primair onderwijs, voorgezet onderwijs en het middelbaar beroepsonderwijs.

Zowel de leraar als de schoolleider hebben bij hun werkzaamheden een bepaalde mate van autonomie nodig. De Tweede Kamer heeft de Onderwijsraad verzocht advies uit te brengen over deze professionele ruimte. Welke kansen zijn er om de professionele ruimte te versterken en welke ontwikkelingen vormen een bedreiging?

 

De leraar is essentieel voor de kwaliteit van ons onderwijs. Er worden dan ook regelmatig nieuwe (beleids)initiatieven ontwikkeld om de professionaliteit van leraren verder te versterken. Het verbeteren van de positie van de leraar is een van die beleidsinitiatieven. In verschillende rapporten wordt het belang van voldoende zeggenschap en professionele ruimte van leraren voor de kwaliteit van het onderwijs en de aantrekkelijkheid van het beroep erkend. Toch laten verschillende nationale monitor- en evaluatiestudies zien dat leraren zelf weinig vooruitgang ervaren in het vergroten van hun professionele ruimte.

Ook de schoolleider heeft professionele ruimte nodig. In het Nederlandse onderwijsstelsel kennen onderwijsinstellingen een relatief grote autonomie. De overheid houdt een grondwettelijke verantwoordelijkheid voor deugdelijk onderwijs, waar een bepaalde mate van centrale sturing bij hoort. De afgelopen jaren waren de verhoudingen tussen centrale sturing en autonomie van de scholen niet in balans. Zowel overheid als onderwijsveld zijn volop bezig de eigen rol in de bestuurlijke verhoudingen vorm te geven. De positie van de schoolleider heeft daardoor nog geen vaste vorm gekregen. Deze ontwikkelingen vormen aanleiding voor de Tweede Kamer om de Onderwijsraad om advies te vragen.